Smt. Savita W/o Mahadev Hosamani & Ors. v. The Assistant Registrar of Co-operative Societies & Ors.

Key Legal Principles

Under Section 105(2) of the Karnataka Co-operative Societies Act, 1959, an appeal against an order, decision or award directing payment of money cannot be considered by the appellate authority unless the prescribed 25% deposit is made.

The judgment therefore reinforces the mandatory nature of the statutory pre-deposit requirement before the Karnataka Appellate Tribunal.

Key Legal Principles (Kannada)

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಅಧಿನಿಯಮ, 1959ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 105(2) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ನೀಡಿದ ಆದೇಶ, ನಿರ್ಣಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪೀಲನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೊದಲು, ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಮೊತ್ತದ 25% ಅನ್ನು ಠೇವಣಿ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಅಂದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರ ಅಪೀಲು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಮುಂದೆ ಅಪೀಲು ಪರಿಗಣನೆಗೆ statutory pre-deposit ಒಂದು ಪೂರ್ವ ಷರತ್ತಾಗಿದೆ.

Summary (English)

1. Facts

Late Mahadev Hosamani was the Secretary of Sri Gangadhar Urban Co-operative Society Ltd.

An audit reportedly found misappropriation of ₹98,31,805/-. On the basis of the audit, surcharge proceedings were initiated under Section 69 of the Karnataka Co-operative Societies Act, 1959.

The Assistant Registrar passed a surcharge order dated 31.12.2024 fastening liability on the deceased Mahadev Hosamani and, consequently, his legal representatives.

The legal representatives challenged the surcharge order before the Karnataka Appellate Tribunal in Co-op Appeal No.104/2025.

Along with the appeal, they filed I.A. No.4 seeking exemption from depositing the statutory 25% amount required under Section 105(2) of the KCS Act.

The Karnataka Appellate Tribunal rejected that application. The legal representatives then approached the High Court under Article 226.

2. Legal Issue

Whether the Karnataka Appellate Tribunal could exempt the appellants from the statutory requirement of depositing 25% of the amount due under Section 105(2) of the Karnataka Co-operative Societies Act before their appeal could be considered.

3. Court's Decision

The High Court dismissed the writ petition.

The Court held that deposit of 25% of the award/amount due is a statutory precondition for consideration of an appeal under Section 105(2) of the KCS Act.

Therefore, the Karnataka Appellate Tribunal was justified in refusing to exempt the petitioners from the statutory deposit.

4. Court's Reasoning

The Court noted that the petitioners had admittedly filed an appeal under Section 105 of the KCS Act.

Section 105(2) makes deposit of 25% of the amount due under the order, decision or award a condition for consideration of an appeal.

The High Court therefore found no error in the Tribunal's order refusing exemption and dismissed the writ petition.

Importantly, the High Court did not decide the underlying correctness of the surcharge liability or finally determine whether Mahadev was actually liable for the alleged misappropriation. The issue before the High Court was the statutory deposit requirement.

5. Relevance to Co-operative Banks

This is directly relevant to co-operative banks and co-operative societies involved in surcharge proceedings.

Where an Assistant Registrar passes a monetary surcharge order under the KCS Act and the aggrieved person wants to appeal to the Karnataka Appellate Tribunal, the appellant must comply with the Section 105(2) pre-deposit requirement.

An appellant cannot ordinarily avoid the statutory requirement merely by filing an application seeking complete exemption from the 25% deposit.

6. Practical Application

For a co-operative bank/society:

• If a surcharge order imposes monetary liability, check Section 105(2) before defending or prosecuting the appeal.

• If the appellant has not deposited the required 25%, the statutory objection can be raised before the Karnataka Appellate Tribunal.

• A writ petition challenging refusal to waive the statutory deposit is unlikely to succeed merely on the ground that the appellant disputes the underlying surcharge liability.

• The merits of the surcharge order and the statutory pre-deposit requirement are separate issues. This judgment dealt with the latter.

Summary (Kannada)

1. ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು

ಮೃತ ಮಹಾದೇವ ಹೊಸಮನಿಯವರು ಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರ ಅರ್ಬನ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಸೊಸೈಟಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು.

ಆಡಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ₹98,31,805/- ಮೊತ್ತದ ದುರುಪಯೋಗ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಅಧಿನಿಯಮ, 1959ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 69ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಚಾರ್ಜ್ (ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ) ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.

ಸಹಾಯಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ನಿಬಂಧಕರು 31.12.2024ರಂದು ಸರ್ಚಾರ್ಜ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ ಮೃತ ಮಹಾದೇವ ಹೊಸಮನಿಯವರ ಮೇಲೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾನೂನು ವಾರಸುದಾರರು ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.

ಕಾನೂನು ವಾರಸುದಾರರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರ ಅಪೀಲು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಮುಂದೆ Co-op Appeal No.104/2025 ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಅದರ ಜೊತೆಗೆ, KCS Actನ ಸೆಕ್ಷನ್ 105(2) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ 25% ಕಡ್ಡಾಯ ಠೇವಣಿಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುವಂತೆ I.A. No.4 ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಅಪೀಲು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ಆ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ Article 226ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

2. ಕಾನೂನು ಪ್ರಶ್ನೆ

ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಅಧಿನಿಯಮದ ಸೆಕ್ಷನ್ 105(2) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ 25% ಮೊತ್ತದ ಕಡ್ಡಾಯ ಠೇವಣಿಯಿಂದ ಅಪೀಲುದಾರರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರ ಅಪೀಲು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಬಹುದೇ?

3. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿತು.

ಸೆಕ್ಷನ್ 105(2) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ನಿಗದಿಯಾದ ಮೊತ್ತದ 25% ಅನ್ನು ಠೇವಣಿ ಮಾಡುವುದು ಅಪೀಲನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೊದಲು ಪೂರೈಸಬೇಕಾದ ಕಡ್ಡಾಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಷರತ್ತು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತು.

ಆದ್ದರಿಂದ, 25% ಕಡ್ಡಾಯ ಠೇವಣಿಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ಅಪೀಲು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.

4. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಾರಣಗಳು

ಅಪೀಲುದಾರರು KCS Actನ ಸೆಕ್ಷನ್ 105ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪೀಲು ಸಲ್ಲಿಸಿರುವುದು ವಿವಾದದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.

ಸೆಕ್ಷನ್ 105(2) ಪ್ರಕಾರ, ಹಣ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶ, ನಿರ್ಣಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅಪೀಲು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಮೊದಲು ಮೊತ್ತದ 25% ಠೇವಣಿ ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿಕರ ಪುರಾವೆ ಇರಬೇಕು.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಈ ಷರತ್ತಿನಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ನಿರಾಕರಿಸಿರುವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿತು.

ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸರ್ಚಾರ್ಜ್ ಆದೇಶದ ಮೂಲಭೂತ merits ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. 25% statutory pre-deposit ಕುರಿತ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.

5. ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ

ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಅಥವಾ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅಥವಾ ಪರವಾಗಿ ಸರ್ಚಾರ್ಜ್ ಕ್ರಮಗಳು ನಡೆದಾಗ ಈ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

KCS Act ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವಿಧಿಸುವ ಸರ್ಚಾರ್ಜ್ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಅಪೀಲು ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಸೆಕ್ಷನ್ 105(2)ರ 25% pre-deposit ಷರತ್ತನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

ಅಪೀಲುದಾರನು ಕೇವಲ ಸರ್ಚಾರ್ಜ್ ಆದೇಶದ merits ಅನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ 25% statutory depositನಿಂದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

6. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬಳಕೆ

ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್/ಸಂಘದ ಪರವಾಗಿ:

• ಸರ್ಚಾರ್ಜ್ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವಿಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಅಪೀಲು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗೆ ಅಪೀಲು ಸಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಸೆಕ್ಷನ್ 105(2)ರ compliance ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.

• ಅಗತ್ಯವಿರುವ 25% ಠೇವಣಿ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಅಪೀಲು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಮುಂದೆ statutory objection ಎತ್ತಬಹುದು.

• 25% ಠೇವಣಿ ವಿನಾಯಿತಿಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಆದೇಶವನ್ನು ಕೇವಲ ಸರ್ಚಾರ್ಜ್ ಆದೇಶದ merits ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ರಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

• ಸರ್ಚಾರ್ಜ್ ಆದೇಶದ merits ಮತ್ತು Section 105(2)ರ statutory pre-deposit ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ತೀರ್ಪು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ pre-deposit ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.